Kapital’i Resimleyen Adam

“Kendime, küçük, toplum dışı, yıkıcı, anarşist, insanlara karşı bir yaşantı seçmiştim. Bu küçük özel dünyadan, 1967 yılı sonlarında [diyalektik materyalizm]’e vararak çıkıp kurtuldum, yeniden doğmuş gibi oldum.”

Yüksel Arslan

1933’te Eyüp‘te doğmuştur. İstanbul Erkek mezunudur. Resim yapmaya da burada liseye giderken başlar. Önceleri guaş, pastel gibi alışıldık malzemelerle çalışırken ; daha sonra doğal boyalara geçerek İlişki, Davranış, Sıkıntılara Övgü adlı bir dizi resim yapar. Bu dizi aynı zamanda onun 22 yaşındayken açacağı ilk sergiyi oluşturacaktır.

Tarih öncesi dönemlerde mağaraların duvarlarına çizilen resimlerde kullanılan, toprak, bal, yumurta akı, kemik iliği bazlı malzemelerle oluşturduğu İnsanlı Günler, Portreler ve Phallisme dizileriyle birlikte çektiği ilgi sonucu ise, Sürrealizm’in babası kabul edilen Andre Breton ile tanışma fırsatı bulur.

1961’de Paris’e yerleşen Arslan, 1962’den sonra Fransızca iki sözcüğü (“Art” ve “Peinture”) birleştirerek, bundan sonra, zaten oldukça özgün olan eserlerini, “Arture” (Artür) ismiyle anmaya başlar. Bu arture’lerin hepsi numaralıdır.

Arture 156, Kapital VI (Sınıflar)

35 yaşına gelirken Marx‘ı keşfeden Arslan, 1968’den 1975’e kadar Kapital’i dizi halinde resimler. Ferit Edgü ise bu süreci 1970’te Milliyet’in bir sanat ekinde yazdığı yazıda şöyle ele alır:

Arture 181, Tekelci Devlet Kapitalizmi

“Hiç kuşkusuz, insan birkaç kez doğabilir. Elimizde olmayan birinci doğuşumuzdur. Ondan sonrakilerde, anası da, babası da, ebesi de kendisidir insanın. Yüksel’in bu ikinci (ya da üçüncü) doğuşu, Eyüp’te bıraktığı sınıfsal kökenine dönüş müdür? Yoksa yaşamın kaçınılmaz çelişkilerinin getirdiği, uzun süren yeni bir dönemi midir? Bu sorunun karşılığını – yoo hayır, zaman değil – Yüksel Arslan’ın kendisi verecek.”

Arture 159, Kapital IX (Kolonyalizm)

Not: Ferit Edgü’nün 1970’te sorduğu soruya Arslan’ın verdiği yanıtı merak edenler için, Kapital dizisinin yanı sıra, diğer arture’lerin de tamamının bulunduğu güzel bir katalog:

Levent Yılmaz. A Retrospective Of Yüksel Arslan Retrospektifi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. 2010.

Reklamlar